دکتر سلطان زاده اعتقاد دارد دین مبین اسلام با ورود به سرزمین ایران بر معماری ایرانی تاثیر گذاشته و با ورود اسلام تازه هایی بر معماری ایران افزوده شده و گاهی عناصری از معماری ایران کم شده است مثلا ایشان معتقد است درمعماری مساجد سرزمین های اسلامی ، هیچ کجا تزئینات به صورت نقش و تصویر وجود ندارد در حالی که در معماری ایرانی قبل از اسلام در بسیاری از بناها مثل تخت جمشید نقوش و تصاویر را به صورت تزئینات برجسته مشاهده می کنیم.پس این تاثیر آموزه های اسلام است که این نقوش و تصاویر از معماری اسلام حذف شده است ،پس معماری اسلامی وجود دارد.البته بهتر است بگوییم هنر دوران اسلامی یا هنر تمدن اسلامی زیرا هنر اسلامی به نظر برخی یعنی هنری که اسلام تجویز می کند.
هنر دوران اسلامی ایران ، مصر و هند هم اشتراکاتی دارد و هم تفاوت هایی ، این اشتراکات را می توان تاثیر اسلام بر هنر این سرزمین ها دانست.
اما دکتر ایمان رئیسی نظردیگری در این زمینه دارد ، او معتقد است معماری یا هنر اسلامی اصلا وجود ندارد بلکه معماری ایران در دوران اسلامی وجود دارد.
دکتر رئیسی با نظر ماکسیم سیرو موافق است که:
"هنگامی که مسلمانان به داخل ایران نفوذ کردند ، هیچ نوع فرمول معماری که زائیده نبوغ آنها یا منطبق با مذهب آنان باشد ، در این سرزمین به کار نبردند.بر حسب این پدیده ، اماکن عمومی بسیاری - که ویژه مراسم آئین ملی بود - مستقیما توسط نومسلمانان ایران مجددا مورد استفاده یا تقلید قرار گرفت."
طبق این نظریه حتی مسلمانان تحت تاثیر معماری ایران قرار گرفته و آن را الگوی خود قرار داده اند.
لازم به یاد آوری است که بسیاری از مساجد از جمله مسجد جامع اصفهان و مسجد جامع اردستان قبلا آتشکده بوده اند و با ورود اسلام تنها تغییر کاربری داده اند.
نظر شما چیست؟ آیا معماری اسلامی در ایران وجود دارد یا معماری ایران در دوره اسلامی؟
